BPV & praktijkleren
Van werken in de praktijk
naar leren in de praktijk.
Werken in de praktijk leidt niet automatisch tot leren. Dat vraagt om richting, feedback, passende steun en ruimte om steeds meer zelf regie te nemen.
Ik help scholen, teams en praktijkopleiders om BPV-begeleiding zo vorm te geven dat studenten hun ontwikkeling herkennen, feedback leren gebruiken en zelf een volgende stap zetten.
Herkenbaar?
Wanneer werken nog niet vanzelf leren wordt
De werkdag zit vol. Maar waar heeft de student aan gewerkt, wat is er geleerd en wie bepaalt het vervolg?
- Een student voert taken uit, maar kan moeilijk benoemen wat die ervan leert.
- Er wordt feedback gegeven, zonder concrete vervolgstap.
- De student wacht op instructies en weet niet waarop die zelf kan sturen.
- School, student en praktijk hebben verschillende verwachtingen.
- Begeleiders twijfelen wanneer ze moeten helpen of ruimte geven.
- Gesprekken gaan vooral over wat goed of fout ging.
Dit zijn ook vragen over hoe we leren en begeleiden organiseren. Wat maken we duidelijk, mogelijk en bespreekbaar?
De visie van Studio Umoya
Praktijkleren vraagt om sociale én pedagogische architectuur
Daarmee bedoel ik: bewust inrichten hoe mensen samenwerken en hoe een student kan leren. In de taal die je gebruikt, de verwachtingen die je uitspreekt en de routines die je samen afspreekt.
Eigenaarschap kan groeien als studenten invloed ervaren, informatie over hun ontwikkeling krijgen en leren wat zij daarmee kunnen doen. De leeromgeving moet daarvoor houvast én ruimte bieden.
Richting afspreken
Maak met student, school en werkplek duidelijk wat er te leren is en hoe goed handelen eruitziet.
Leren zichtbaar maken
Verbind opdrachten aan gerichte feedbackvragen en korte reflectiemomenten. Laat de student voorbeelden uit het werk meenemen.
Regie laten groeien
Spreek af welke keuzes de student kan maken, waar grenzen liggen en welke ondersteuning nodig is.
Hattie & Timperley
De feedbackcyclus als structuur voor praktijkleren
Ik werk met de feedbackcyclus van Hattie en Timperley (2007): feed up, feedback en feed forward. Deze drie vragen helpen om doelen, het huidige handelen en het vervolg met elkaar te verbinden.
Feed up
Waar werk ik naartoe?
- Wat wil ik leren?
- Wat wordt hier van mij verwacht?
- Hoe ziet goed handelen eruit en welke criteria gebruiken we?
Feedback
Waar sta ik nu?
- Wat gaat al goed en waar blijkt dat uit?
- Wat zie ik zelf en wat ziet mijn begeleider?
- Welke feedback heb ik nodig?
Feed forward
Wat is mijn volgende stap?
- Wat ga ik anders proberen?
- Welke hulp heb ik daarbij nodig?
- Wanneer kijken we opnieuw naar mijn ontwikkeling?
De student leert feedback gebruiken. Zelf een vraag stellen, de informatie begrijpen, vergelijken met doelen en criteria, een actie kiezen en erop terugkomen. Zo kan de student meer grip krijgen op het leren; dat vraagt oefening en begeleiding.
Theoretische basis: Hattie, J. & Timperley, H. (2007), The Power of Feedback. Bij het leren gebruiken van feedback sluit ik aan bij Carless, D. & Boud, D. (2018), The development of student feedback literacy: enabling uptake of feedback. De BPV-vragen hierboven zijn mijn praktische vertaling.
Het Leerenergiemodel van Studio Umoya
Ruimte en energie om te leren
Met mijn eigen Leerenergiemodel onderzoek je vijf pijlers. Het is een praktisch kijkkader om samen met de student te verkennen wat helpt.
De feedbackcyclus geeft richting. Leerenergie gaat over wat een student nodig heeft om met die richting aan de slag te kunnen. Bespreek wat je ziet en probeer één kleine aanpassing.
- Betekenis
- Ik begrijp waarom dit belangrijk is.Is het doel onduidelijk? Verbind de taak aan het beroep of een persoonlijk leerdoel.
- Autonomie
- Ik ervaar invloed op mijn leren.Is alles al bepaald? Spreek af wat de student zelf mag kiezen, binnen duidelijke grenzen.
- Competentie
- Ik ervaar dat ik stappen kan zetten.Is een taak te moeilijk of te eenvoudig? Pas de uitdaging of ondersteuning aan en benoem wat al lukt.
- Relatie
- Ik kan vragen stellen en onzekerheid delen.Klinkt feedback vooral corrigerend? Bespreek ook wat goed gaat en nodig de student uit om te reageren.
- Energie & herstel
- Ik heb mentale en fysieke ruimte om te leren.Staat iemand voortdurend onder spanning? Vraag wat belast en bespreek tempo, taakverdeling en herstel.
Begeleiden zonder overnemen
Hoeveel hulp is helpend?
Steun waar nodig, regie waar mogelijk.
Snel uitleggen, oplossen of voordoen kan behulpzaam zijn. Het kan ook denkwerk bij de student weghalen. De vraag is: wat heeft deze student nu nodig om zelf een volgende stap te kunnen zetten?
Soms geef je structuur of denk je mee. Soms doe je voor, stel je een vraag of leg je een beslissing terug. Bij nieuwe of risicovolle handelingen kan directe instructie noodzakelijk zijn. Veiligheid en duidelijke grenzen blijven het uitgangspunt.
Workshops, training & begeleiding
Zo kan Studio Umoya ondersteunen
Je kunt op ieder niveau beginnen: zelf aan de slag, samen oefenen of structureel ontwikkelen. We kiezen wat past bij jullie vraag en beschikbare ruimte.
Samen oefenen · Workshop of inspiratiesessie
Eigenaarschap in de BPV met de feedbackcyclus
Een interactieve sessie of training voor praktijkopleiders en onderwijsprofessionals. Met eigen casussen en actieve werkvormen oefen je hoe je verwachtingen bespreekt, studenten feedbackvragen laat stellen en een vervolgstap helpt bepalen.
We gebruiken de feedbackcyclus van Hattie en Timperley en kijken met het Leerenergiemodel welke ondersteuning past. Je werkt een aanpak uit voor een eerstvolgend gesprek of werkmoment.
Focus, duur, groepsgrootte en locatie spreken we vooraf af.
Structureel ontwikkelen · Team- of BPV-traject
Praktijkleren structureel versterken
In een afgebakend traject werken we aan een concrete ontwikkelvraag van jullie opleiding of organisatie. Denk aan gedeelde verwachtingen, de rollen van student, school en praktijk, of terugkerende feedbackgesprekken.
We onderzoeken de huidige begeleiding, oefenen in de praktijk en bespreken wat studenten en begeleiders ervaren. Dat vertalen we naar routines en afspraken die het team zelfstandig kan blijven gebruiken, ook bij de terugkoppeling tussen werkplek en school.
Vooraf spreken we doelen, looptijd, kosten en het aantal bijeenkomsten af. Vervolgmomenten kunnen online plaatsvinden.
Zelf aan de slag · Digitale materialen
Een hulpmiddel voor je volgende begeleidingsmoment
Werk zelfstandig met gesprekshulpen, praktijkopdrachten, check-ins en werkbladen over feedback en begeleiden zonder overnemen. Er zijn materialen voor BOL en BBL, docenten, SLB’ers en praktijkopleiders.
Kies één hulpmiddel bij een herkenbare situatie, probeer het uit en kijk samen wat het oplevert.
Een praktisch begin
Materialen die hierbij aansluiten
Feedbackcyclus in 5 minuten
Een overzicht en eenvoudig werkblad voor praktijkopleiders: van doel en huidige situatie naar een passende volgende stap.
Feed up, feedback en feed forward in de BPV
Drie werkvormen en zes BPV-casussen om met BOL-studenten te oefenen. Interactieve toolkit van 19 pagina’s en printbare materialen, als ZIP-download.
Voor één onderwijsprofessional met eigen studentgroepen op één schoollocatie.
Begeleiden zonder overnemen
Vier begeleidingsroutes, voorbeeldzinnen en invulbare werkbladen bij concrete werksituaties. Interactieve PDF van 52 pagina’s.
Voor persoonlijk professioneel gebruik met je eigen studenten. Voor teamgebruik is een passende licentie nodig.
School en praktijk verbinden
Voor wie?
Voor mbo-opleidingen en opleidingsteams, BPV-coördinatoren en -begeleiders, docenten en SLB’ers. En voor praktijkopleiders, werkbegeleiders en leerbedrijven die studenten begeleiden op de werkplek.
De vraag kan op school beginnen of bij een organisatie die studenten ontvangt. We kijken welke betrokkenen nodig zijn om tot werkbare afspraken te komen.
Over Judith
Theorie die helpt in de praktijk
Ik ben Judith Peinemann, onderwijskundig pedagoog, trainer en coach. Ik houd me bezig met de vraag hoe we leeromgevingen inrichten waarin studenten actief kunnen leren en zich zichtbaar kunnen ontwikkelen.
Mijn expertise ligt bij leerenergie, feedback, eigenaarschap en ontwikkelingsgericht begeleiden. Theorie helpt om te begrijpen wat er gebeurt. Vervolgens vertaal ik die samen met jullie naar wat een docent, begeleider of praktijkopleider morgen anders kan doen.
