Motivatie: wat beweegt mij?
Motivatie gaat over de redenen om te leren of iets te doen. Denk aan interesse, een persoonlijk doel, iets belangrijk vinden, maar ook aan verwachtingen, druk of een beloning.
De vraag: Waarom wil of moet ik dit leren?
Studio UmoyaLEERLING- EN STUDENTWELZIJNTrainingen en trajecten voor onderwijsteams
Welzijn versterken.
Wat kun je als team doen?
Voor docenten, mentoren en onderwijsteams in het voortgezet onderwijs (vo) en mbo.
Een leerling of student trekt zich terug, raakt overbelast of komt moeilijk tot leren. Met onderwijskundig en pedagogisch advies werken we aan het vergroten van leerling- en studentwelzijn. Ik help teams begrijpen wat leerlingen en studenten nodig hebben en dat vertalen naar gesprekken, werkvormen en afspraken in de dagelijkse praktijk.
Judith Peinemann · Onderwijskundig pedagoog · Meer dan 17 jaar onderwijservaring
Samen starten
Training welzijn en leerenergie
Oefen met eigen situaties om het leerling- en studentwelzijn te ondersteunen: zorgvuldig kijken, een gesprek openen en passende steun afspreken.
We onderzoeken wat er rond een leerling of student gebeurt: in de les, de groep, de begeleiding en daarbuiten. Het Leerenergiemodel biedt taal om met leerlingen en studenten en collega’s te bespreken wat aandacht vraagt.
Je oefent met vragen, werkvormen en concrete afspraken. Je onderzoekt hoe motivatie en leerenergie samenhangen, welke invloed jouw handelen heeft en welke kleine verandering je in je eerstvolgende les of gesprek probeert. Je bepaalt ook hoe je daarop terugkomt.
Voor vo- en mbo-docenten, mentoren, SLB’ers en onderwijsteams. We werken met jullie eigen casussen, uit de klas, het mentoraat of de studentbegeleiding. Duur, groepsgrootte en locatie in overleg.
Bespreek jullie trainingsvraagSamen verder
Een gezamenlijke aanpak die past bij jullie onderwijs.
In een afgebakend traject werken we aan één gedeelde vraag over leerling- en studentwelzijn. Bijvoorbeeld: hoe bespreken we overbelasting, hoe versterken we het contact met leerlingen en studenten of hoe geven we passende steun? We proberen uit, vragen leerlingen en studenten naar hun ervaring en maken afspraken voor het vervolg.
01 · Kiezen
Waar beginnen we?
We onderzoeken een herkenbare situatie en spreken af wat jullie willen veranderen.
02 · Proberen
Wat gebeurt er?
Jullie oefenen in lessen en begeleiding, verzamelen voorbeelden en vragen leerlingen en studenten naar hun ervaring.
03 · Terugkijken
Wat houden we vast?
We bespreken wat helpt, wat aanpassing vraagt en welke teamafspraken werkbaar zijn.
Vooraf spreken we doelen, looptijd, kosten en het aantal bijeenkomsten af. Vervolgmomenten kunnen online.
Verken een traject voor jullie teamMijn kijk op leren
Wat heeft deze leerling of student nodig om te kunnen leren?
Het vergroten van leerling- en studentwelzijn vormt de basis van mijn aanpak. We onderzoeken wat een leerling of student nodig heeft om zich goed te voelen en te kunnen leren. Leerenergie, feedback en eigenaarschap helpen die inzichten te verbinden aan dagelijkse begeleiding.
Met mijn Leerenergiemodel onderzoek je vijf samenhangende pijlers. Het is een praktisch kijkkader: je vormt een vermoeden en toetst dat in gesprek met de leerling of student.
BetekenisAutonomieCompetentieRelatieEnergie & herstel
Kijk → Vermoed → Vraag → Probeer → Kijk opnieuw.
Motivatie, leerenergie en jouw invloed
Wat beweegt iemand om te leren? Wat maakt het nu mogelijk?
Motivatie en leerenergie hangen samen. Je kunt iets graag willen leren en tegelijk weinig ruimte ervaren om te beginnen. Daarom kijk ik naar de redenen om te leren én naar wat de leerling of student op dit moment nodig heeft.
Leerenergie: welke ruimte heb ik nu?
Met leerenergie bedoel ik binnen mijn aanpak de energie en ruimte die iemand op dat moment ervaart om te beginnen, mee te doen en door te gaan.
De vraag: Wat helpt mij om nu een volgende stap te zetten?
Een student kan het beroep belangrijk vinden en toch vastlopen door een volle week of onduidelijke verwachtingen. Een betekenisvolle opdracht, een haalbare eerste stap en passende steun kunnen helpen om weer in beweging te komen. Ervaren vooruitgang kan ook vertrouwen en motivatie ondersteunen. Met het Leerenergiemodel onderzoek je welke van de vijf pijlers aandacht vraagt.
Hier heb jij direct invloed op.
Als docent of praktijkopleider kun je je uitleg, de taakopbouw, keuzeruimte, feedback, contact en het tempo aanpassen. Daarmee werk je aan omstandigheden die motivatie, leren en welzijn kunnen ondersteunen. Wat dit oplevert, verschilt per leerling of student en per situatie. Vraag daarom steeds na wat helpt.
| Pijler | Als docent | Als praktijkopleider |
|---|---|---|
| Betekenis | Verbind de opdracht aan een herkenbare situatie of persoonlijk doel. Vraag: “Waar kun jij dit voor gebruiken?” | Bespreek hoe de taak bijdraagt aan het werk, de cliënt of de klant. Vraag welk onderdeel de student wil leren. |
| Autonomie | Bied een echte keuze in aanpak of volgorde, met een duidelijk leerdoel. Laat de leerling of student de keuze toelichten. | Spreek af wat de student zelf kan kiezen en wanneer overleg nodig is. Laat de student een aanpak voorstellen binnen de veiligheidsafspraken. |
| Competentie | Maak succescriteria begrijpelijk en laat een voorbeeld zien. Geef feedback op wat al lukt en op één haalbare volgende stap. | Doe een handeling zo nodig voor en laat gericht oefenen. Benoem concreet wat lukt en spreek af welke stap de student daarna probeert. |
| Relatie | Maak contact, luister en reageer respectvol op vragen en fouten. Vraag: “Welke steun helpt jou om verder te gaan?” | Maak duidelijk bij wie de student terechtkan. Plan een kort contactmoment en nodig uit om twijfel of een hulpvraag te bespreken. |
| Energie & herstel | Bespreek wat veel vraagt. Maak samen prioriteiten helder en bouw overzichtelijke werkblokken en passende rustmomenten in. | Bespreek de belasting van werk, school en thuis. Stem oefentaken, begeleiding en ruimte om bij te komen af waar dat binnen jouw rol kan. |
Twee voorbeelden: in de les en op de werkplek
Fictief voorbeeld · docent
Een leerling begint niet.
Vraag wat onduidelijk is en wat de leerling al weet. Verhelder één succescriterium met een voorbeeld en laat kiezen met welk onderdeel die begint.
Spreek af: “Probeer deze eerste stap. Over tien minuten kijken we samen wat lukt.” Vraag daarna wat hielp en welke steun nog nodig is.
Fictief voorbeeld · praktijkopleider
Een student vraagt steeds bevestiging.
Bespreek de reden van de twijfel. Spreek bij een passende oefentaak af wat de student zelfstandig mag doen en wanneer die jou inschakelt.
Laat de student de eerste stap verwoorden. Kijk daarna samen terug: “Wat lukte? Wanneer had je steun nodig? Wat kun je de volgende keer zelf proberen?”
Kies één aanpassing en kijk samen terug.
Begin bij wat je ziet. Vraag hoe de leerling of student de situatie ervaart, kies samen een kleine verandering en spreek een terugkommoment af. Vraag dan: “Wat hielp je om te beginnen of door te gaan? Hoe ging het met je? Wat hebben we nog aan te passen?”
Kijk → Vermoed → Vraag → Probeer → Kijk opnieuw.
Onderbouwing en mijn vertaling naar de praktijk
Ryan en Deci (2020) beschrijven hoe steun voor autonomie, competentie en relatie samenhangt met motivatie en welzijn. Cheon, Reeve en Vansteenkiste (2020) onderzochten een training voor docenten lichamelijke opvoeding in het voortgezet onderwijs: leerlingen profiteerden van duidelijke structuur die op een autonomieondersteunende manier werd geboden.
De voorbeelden hierboven zijn mijn praktische vertaling naar lessen en werkplekbegeleiding. Leerenergie is hier een begrip uit mijn aanpak; het Leerenergiemodel helpt om samen te onderzoeken wat nodig is. Het volledige model heeft geen eigen effectonderzoek.
Ontwikkelingsgericht begeleiden
Ervaring van Elke Kraaijvanger
“Bij ROC Nijmegen zijn we bezig om de begeleiding van studenten meer ontwikkelingsgericht vorm te geven. Judith heeft fantastisch op maat met ons meegedacht over wat dit in kan houden en hoe je dat in de praktijk vorm kunt geven.
Ze heeft al heel veel concrete tools ontwikkeld die docenten en studenten kunnen gebruiken en kan door haar ervaring in het onderwijs goed meedenken. Judith vertelt enthousiast voor een groep en weet mensen te inspireren! Een dag of traject met Judith levert je zowel een theoretische onderbouwing op als een concreet plan voor je eigen praktijk!
Judith is echt een aanrader! Zowel als mens als professional!”
ROC Nijmegen · Senior procesbegeleider studentbegeleiding bij programmalijn talentontwikkeling.LVSC geregistreerd (team)coach, supervisor, intervisor & begeleidingskundige
Hoe passen feedback en eigenaarschap in deze aanpak?
Als helder is wat de leerling of student nodig heeft, help je samen een volgende leerstap kiezen. Ik gebruik daarbij ook de feedbackcyclus van Hattie en Timperley: waar werk je naartoe, waar sta je nu en wat wordt je volgende stap?
We oefenen met duidelijke verwachtingen, bruikbare feedback en terugkijken op wat de leerling of student heeft geprobeerd. Afhankelijk van jullie vraag kan feedback een eigen workshopthema zijn.
Bekijk het lespakket Leren werken met feedback →Wat kan deze aanpak betekenen voor het vo?
In het voortgezet onderwijs werken we met situaties uit jullie lessen en mentoraat. Bijvoorbeeld: leerlingen beginnen moeilijk aan een taak, vragen steeds bevestiging of ervaren veel druk. Met het Leerenergiemodel onderzoeken we wat aandacht vraagt en oefenen we met passende steun, duidelijke verwachtingen en bruikbare feedback. Bij een teamtraject spreken we ook af hoe docenten en mentoren hun begeleiding afstemmen.
Bekijk mijn begeleiding voor het vo →Kunnen we ook zelf met het team beginnen?
Ja. De begeleidingsmethodiek Leerenergie en welzijn bevat materialen en een programma dat jullie zelf binnen één onderwijsteam kunnen uitvoeren. Begeleiding door Judith is apart aan te vragen.
Bekijk de teammethodiek · € 39,95 →Wat kost een training of traject?
Dat hangt af van jullie vraag, de groepsgrootte, de duur en de gewenste begeleiding. Na een eerste afstemming ontvang je een voorstel met de inhoud, planning en kosten. Daarna besluit je of het past.
Werk je ook met praktijkopleiders?
Ja. Voor begeleiding op de werkplek zijn er workshops voor praktijkopleiders. Werk je aan de verbinding tussen school en werkplek, bekijk dan BPV & praktijkleren.
Jullie begeleider
Judith Peinemann
Als onderwijskundig pedagoog adviseer ik scholen over onderwijs en begeleiding die het leerling- en studentwelzijn ondersteunen. Alles wat ik doe, is gericht op het vergroten van leerling- en studentwelzijn.
Mijn ervaring als docent, schoolopleider en onderwijsontwikkelaar neem ik mee in onze gesprekken en werkvormen. Vanuit mijn achtergrond in strategisch opleiden verbind ik jullie professionaliseringsvraag met de onderwijsdoelen en de dagelijkse praktijk.
Meer over mijn achtergrond →Een eerste vraag is genoeg
Wat speelt er bij jullie leerlingen en studenten?
Vertel kort wat jullie tegenkomen en wat je graag wilt zien veranderen. Noem gerust je school of team en de gewenste periode, voor zover je die al weet.
Bespreek jullie schoolvraag