Leerenergie in het moment

Leerenergie in het moment

Praktische interactieve gids voor startende mbo-docenten

Je staat voor de klas en merkt dat een les niet loopt zoals je had gehoopt.

Een student begint niet. De groep blijft stil. Je legt iets nóg een keer uit. Een student reageert fel op feedback. Of je merkt dat jij zelf steeds harder aan het werk bent, terwijl studenten juist minder lijken te doen.

Juist als startende docent kunnen zulke momenten onzeker maken.

Moet ik meer uitleg geven? Strenger zijn? Loslaten? Ingrijpen? Of juist eerst even niets doen?

Leerenergie in het moment helpt je om niet meteen naar een oplossing te springen, maar eerst beter te kijken naar wat er gebeurt.

Daarbij gebruik je het Leerenergiemodel van Studio Umoya met vijf pijlers:

Betekenis · Autonomie · Competentie · Relatie · Energie & herstel

De vaste werkwijze is:

KIJK → VERMOED → VRAAG → PROBEER → KIJK OPNIEUW

Je gebruikt het model niet om gedrag te verklaren of studenten in een hokje te plaatsen. Een pijler is steeds een mogelijke ingang om beter te begrijpen wat er speelt en te kiezen wat je als docent klein kunt proberen.

Wat krijg je?

Je ontvangt een interactieve PDF van 52 pagina’s, speciaal ontwikkeld voor startende mbo-docenten.

De gids bevat:

• een praktische uitleg van het Leerenergiemodel;

• de vijf pijlers als kijkkader voor situaties in de klas;

• 25 herkenbare les- en begeleidingsmomenten;

• situaties waarin ook jouw eigen eerste docentreflex wordt onderzocht;

• concrete vragen waarmee je voorkomt dat je te snel conclusies trekt;

• kleine pedagogische interventies die je kunt uitproberen;

• voorbeeldzinnen die je kunt aanpassen aan jezelf en de situatie;

• aandacht voor andere pijlers die mogelijk tegelijk meespelen;

• reflectiepagina’s bij de vijf pijlers;

• een hoofdstuk voor momenten waarop niet één student, maar de hele groep wegzakt;

• Herken eerst je eigen docentreflex;

• een invulbare lescheck voor vóór en na de les;

• een klein lesexperiment waarmee je één verandering uitprobeert en opnieuw kijkt;

• een A4-overzicht van de werkwijze;

• twee printbare A5-kijkkaarten voor tijdens de les;

• een compacte pagina met literatuur en inhoudelijke inspiratie.

Herkenbare momenten uit je eerste periode voor de klas

Bijvoorbeeld:

Je blijft uitleggen omdat de stilte ongemakkelijk voelt.

Niemand antwoordt en je merkt dat je de vraag uiteindelijk zelf beantwoordt.

Je wilt een student helpen en ontdekt dat je bijna de hele opdracht aan het overnemen bent.

Je geeft veel keuzevrijheid, maar studenten lijken daardoor juist niet te weten waar ze moeten beginnen.

De groep wordt onrustig en jij gaat steeds meer praten en corrigeren.

Een student zegt: “Ik kan dit toch niet.”

Een student reageert fel op feedback en je merkt dat je jezelf wilt verdedigen.

Je wilt graag een goede relatie met studenten en vindt begrenzen daardoor soms lastig.

Je hebt een volle les voorbereid en wilt eigenlijk alles nog behandelen, terwijl de aandacht zichtbaar wegzakt.

Na een lastige les denk je: misschien ben ik hier gewoon niet goed in.

De gids geeft je geen standaardrecept voor zulke momenten.

Je leert juist om onderscheid te maken tussen:

wat je ziet;
wat je vermoedt;
wat je nog niet weet;
en wat je als volgende kleine stap kunt proberen.

Het Leerenergiemodel

Bij iedere situatie kun je kijken vanuit vijf mogelijke ingangen.

Betekenis

Waarom dit?

Is voldoende zichtbaar waarvoor het leren ertoe doet?

Autonomie

Wat kan ik kiezen?

Ervaart de student passende ruimte voor invloed en eigen regie?

Competentie

Wat lukt wél?

Kan de student ervaren dat een volgende stap haalbaar is?

Relatie

Bij wie hoor ik?

Is er voldoende veiligheid en verbondenheid om mee te kunnen doen en leren?

Energie & herstel

Wat heb ik nu nodig?

Is er voldoende mentale en fysieke ruimte om beschikbaar te zijn voor leren?

De pijlers beïnvloeden elkaar. Daarom is het doel niet om de ‘juiste’ pijler te vinden.

Je kiest een eerste ingang, probeert iets kleins en kijkt daarna opnieuw.

Ook aandacht voor jou als startende docent

Niet alleen studenten reageren in het moment.

Jij doet dat ook.

Misschien ga je harder praten wanneer een groep onrustig wordt. Geef je sneller oplossingen wanneer een student vastloopt. Of vul je een stilte op omdat wachten ongemakkelijk voelt.

Daarom helpt de gids je ook om je eigen docentreflex te herkennen.

Niet om jezelf te beoordelen, maar om meer handelingsmogelijkheden te ontwikkelen.

Want soms verandert er al iets wanneer jij één kleine andere keuze maakt.

Voor wie?

Leerenergie in het moment is gemaakt voor:

• startende mbo-docenten;

• zij-instromers in het mbo;

• docenten met veel werkervaring die nog relatief nieuw zijn voor de klas;

• docenten in opleiding;

• coaches, begeleiders en schoolopleiders die startende docenten ondersteunen.

Wat dit product niet is

Dit product is geen compleet boek over motivatie of klassenmanagement.

Het is geen diagnostisch instrument en studenten krijgen geen leerenergiescore.

Het bevat ook geen standaardoplossing waarmee lastig gedrag direct verdwijnt.

Het Leerenergiemodel is een praktisch Studio Umoya-model dat je helpt om zorgvuldiger te kijken en bewuster pedagogisch te handelen.

Digitaal en interactief

Je ontvangt een digitale PDF.

De PDF bevat invulvelden, aanklikbare keuzes en interne kliknavigatie. Het is geen app of online leeromgeving.

Voor de beste werking open je het bestand bij voorkeur in de gratis Adobe Acrobat Reader.

Wil je ingevulde antwoorden bewaren? Sla de PDF na gebruik opnieuw op.

Voor het echte moment in de les bevat het product ook een compacte A5-kijkkaart die je los kunt printen en naast je laptop of lesvoorbereiding kunt leggen.

De kern

Als startende docent hoef je niet op ieder lastig moment meteen het perfecte antwoord te hebben.

Je kunt wel leren om iets minder snel te denken:

“Ze zijn ongemotiveerd.”
“Ik moet strenger zijn.”
“Ik heb deze les verpest.”

En iets vaker te vragen:

Wat zie ik eigenlijk?
Welke pijler zou kunnen meespelen?
Wat weet ik nog niet?
Wat kan ik klein proberen?
En wat gebeurt er daarna?

Zo bouw je stap voor stap je eigen pedagogische repertoire op.

Leerenergie in het moment
Kijken. Vermoeden. Vragen. Iets kleins proberen. En opnieuw kijken.