Autonomiekaart
De Autonomiekaart
Een eenvoudige denkhulp voor eigenaarschap in het onderwijs
Dit instrument wordt veel gebruikt en gedeeld door onderwijsprofessionals via LinkedIn.
Wat is de Autonomiekaart?
De Autonomiekaart is een eenvoudig, praktisch instrument voor onderwijsprofessionals om eigenaarschap en zelfregie bij studenten te ondersteunen. De kaart helpt studenten om bewust stil te staan bij hun leerproces, keuzes te maken binnen duidelijke kaders en een haalbare volgende stap te formuleren.
De kracht van de Autonomiekaart zit in de eenvoud. Met drie korte vragen brengt de kaart focus, rust en richting in het moment, zonder het denkproces van de student over te nemen.
Waarvoor gebruik je de Autonomiekaart?
De Autonomiekaart gebruik je om studenten te ondersteunen wanneer zij vastlopen, twijfelen of overzicht missen. De kaart helpt om het gesprek te verplaatsen van wat niet lukt naar wat wél mogelijk is.
De Autonomiekaart is inzetbaar bij:
het starten van een les of werkmoment
begeleide werkmomenten in de klas
SLB- en coachgesprekken
reflectiemomenten tijdens projecten of stage
situaties waarin studenten spanning ervaren of uitstelgedrag laten zien
Hoe werkt de Autonomiekaart?
De Autonomiekaart bestaat uit drie korte, open vragen die studenten uitnodigen om zelf na te denken over hun situatie.
De vragen helpen om:
- helder te krijgen wat er speelt
- te bepalen wat de student nu nodig heeft
- een eerste, haalbare stap te kiezen
De docent of begeleider begeleidt het proces door aanwezig te zijn en waar nodig te verduidelijken, zonder oplossingen aan te dragen. Zo blijft het eigenaarschap bij de student.
Voor wie is de Autonomiekaart geschikt?
De Autonomiekaart is geschikt voor onderwijsprofessionals in het mbo, vo en hbo die studenten willen begeleiden vanuit vertrouwen en structuur.
De kaart werkt met name goed bij studenten die:
- moeite hebben met starten of plannen
- spanning ervaren rond leren of presteren
- snel afhaken of blijven uitstellen
- behoefte hebben aan duidelijkheid zonder overname
Wat deze kaart niet is
De Autonomiekaart is geen methode, geen training en geen beoordelingsinstrument. De kaart geeft geen antwoorden en stuurt niet op gedrag. Het is een denkhulp die het gesprek ondersteunt en ruimte laat voor professionele afwegingen.
De kaart vervangt geen begeleiding, maar versterkt deze.
Praktisch
Vorm: kaart (geschikt voor individueel gebruik)
Inzetbaar in: mbo, vo en hbo
Gebruik: lesmomenten, SLB-gesprekken, coaching en begeleiding
Doel: eigenaarschap, zelfregie en rust in het leerproces ondersteunen
De Autonomiekaart sluit aan bij de werkgids Sociaal kijken als professioneel kompas, waarin sociaal en pedagogisch kijken naar gedrag verder wordt verdiept.
Voor teams die autonomie pedagogisch willen verdiepen, is het Pedagogisch Teamstart Pakket een passende vervolgstap.